Categorie: Ingezonden (Pagina 3 van 4)

Kraamwebspinnen zijn forse spinnen met een lang lichaam. In rust strekken ze de voorste 2 pootparen aaneengesloten naar voren en zie je ze zonnebaden op een groot blad. Ze zijn vrij jagend, dat wil zeggen dat ze jagen in lage vegetatie en op de grond en niet met een web. Hierbij trekken ze een kort sprintje bij het ontdekken van een prooi.

Voor de paring biedt het mannetje een ingepakte prooi aan voor het vrouwtje. Dit is zelfbescherming! Want als het vrouwtje aan het eten is zal ze het mannetje niet opeten tijdens de paring. Hierbij staat het mannetje hoog zijn poten en biedt zijn “bruidschat” aan.

Spinnen moeten extra veel moeite doen om hun eieren te beschermen: de eitjes zijn heel gevoelig voor uitdroging. De spin maakt een cocon dat een beschermlaagje vormt. De ronde eicocon wordt ongeveer 2 weken door het vrouwtje meegedragen, ze houdt de cocon goed tussen haar kaken vast en draagt hem zo onder haar lichaam mee. Wanneer de jongen op het punt staan op uit te komen, bouwt het vrouwtje een koepelvormig web. Het woord ‘web’ in zijn naam heeft deze spin te danken aan het vrouwtje, dat een koepelvormig spinsel weeft: het kraamweb. In deze kraamkamer bevestigt ze de eicocon. Als het tijd is dat de spinnen uitkomen dan bijt ze voor een klein gedeelte de cocon open wacht dan rustig af bij de ingang van het raamweb. De uitgekomen jonge spinnetjes blijven in die kraamkamer tot ze voor de eerste keer gaan vervellen en gaan dan hun eigen weg.

Sandra Brookman-Bak, natuurgids Lingewaard Natuurlijk

Als je een bij ziet waar denk je dan aan? Als je een appel of peer eet denk je dan ook aan bijen? Hoe ziet het voedsel van bijen eruit? Waar halen zij het vandaan? Wat is het verschil tussen de honingbij en de wilde bij?

De kinderen van IKC de Regenboog (Bemmel) verdringen zich rond het bijenhotel bij Joop Dahm, een erkend deskundige op het gebied van wilde bijen. De ogen van de kinderen rollen uit hun kassen, want Joop heeft niet alleen illustratiemateriaal bij zich, maar ook solitaire bijen. Ze komen, tijdens het lesje al kant en klaar uit de cocon. Sommige durfallen laten de beestjes over hun hand lopen en worden bewonderend aangekeken.

De kinderen waren goed voorbereid op zijn vragen. Dat merkte Joop onmiddellijk. Ze hadden op school al het lesje ‘De wilde bij’ gelezen en kenden één soort: de metselbij. Ze wisten dus al hoe die leven, waar ze wonen en hoe ze hun huisje metselen en de deur dichtmaken. En natuurlijk wat voor goede werken ze doen. Ze hadden ook al gelezen dat deze bijen nooit steken. Dat stelde gerust. Want bijen en steken is toch wel een sterke koppeling en moeilijk uit te roeien. Veel kinderen moeten daarom toch de angst overwinnen dat het bij deze beestjes echt anders ligt in tegenstelling tot de honingbij.

En dan de vragen. Joop: Kun je een wilde bij als huisdier houden? Worden ze wel eens boos, zoals honingbijen en wat doen ze dan? Waarom blijft dit bijtje zo lang op mijn hand zitten? Joop: Ik denk dat je een zoete hand hebt!

Jan de Moor,
Lingewaard Natuurlijk, De Veldschuur

Veel bloemen hebben bestuivers nodig voor de voortplanting. Het doel is dat het stuifmeel wordt getransporteerd naar een soortgenoot bloem. Hoe krijgt zo’n bloem voor elkaar, dat het juiste insect langskomt?

Iedere bestuiver heeft andere eigenschappen, maar de bloem kan ook middelen inzetten. De meeste insecten hebben een beperkt gezichtsvermogen en worden vaak door de bloemengeur aangetrokken. Maar wat veel mensen niet weten is dat bloemen ook een soort geheimtaal hebben op hun bloembladeren. Op de bloembladeren bevinden zich, vaak voor het blote oog onzichtbare patronen die het ultraviolet licht reflecteren: een honingmerk. Dit ultraviolette licht kan door insecten worden gevolgd om zo bij de nectar te komen. Het ene insect voelt zich aangetrokken door een bloem met oplichtende rand, het andere insect gaat voor een oplichtend bloemen hart. Zo geven de bestuivers van verschillende insectensoorten de voorkeur aan bloemen met een bepaald honingmerk. Door van kleur te veranderen kunnen honingmerken de insecten vertellen hoeveel nectar de bloem produceert op dat moment.

Zo hebben bloemen nog meer in trucjes in petto: wat dacht je van een Leeuwenbekje? Die houdt zijn bloem stijf dicht, alleen een echte krachtpatser hommel kan naar binnen komen. Honingbijen hebben een korte tong en kunnen dus geen nectar halen uit bloemen waarvan de nectar diep in de lange bloembuizen zit. Andere planten zoals de Judaspenning zorgen gelijk voor de kraamkamer voor het koolwitje en lokken zo de vlinder naar zich toe. Zo vindt er een match plaats tussen bloem en zijn eigen gespecialiseerde bestuiver.  

Dinsdag 31 mei is het World-No-Tobacco-Day, met dit jaar als thema: bedreiging van ons milieu. Al sinds 1987 probeert de World Health Organization (WHO) om wereldwijd de aandacht te vestigen op roken en de negatieve effecten daarvan op de gezondheid, die op dit moment leiden tot 5,4 miljoen doden wereldwijd per jaar.

Naast dat iedereen weet dat roken slecht voor je is, is het nog niet bij iedereen duidelijk dat het ook een groot risico vormt voor het milieu. 2 van de 3 opgerookte peuken komen in het milieu terecht, dat kan beaamd worden door de zwerfvuilvrijwilliger in je buurt! De WHO telt 4,5 triljoen peuken die in het milieu terecht zijn gekomen, en is daarmee het meest gevonden stukje zwerfafval.

Het probleem zit vooral in het filter waar alle toxische stoffen zich verzamelen. Hierdoor kan 1 peuk in het milieu zo 8 liter water verontreinigen. Deze stoffen gaan via regen en het grondwater naar de zee en zo naar de vis die je opeet, of naar de bodem waar de stoffen 10-15 jaar nodig hebben om af te breken. Behalve de microplastics: deze minuscule deeltjes blijven. Microplastics kunnen zich ook via de lucht verspreiden en overal op de aarde terecht komen.

De oplossing: als je niet kan stoppen met roken, neem dan een peuken pocket mee. Het is een asbakje dat je gewoon kunt meenemen tijdens je wandeling. De peuk kan er nog brandend in en dooft. Zo kom je niet in de verleiding om je peuk te dumpen als er geen asbak in de buurt is.

Sandra Brookman-Bak, natuurgids Lingewaard Natuurlijk

Iedereen die wel eens een klein zwart-blauw-wit gestreept veertje heeft gevonden bij een wandeling herkent het veertje wel: de gaai. Behorend tot de familie van de kraaiachtige, zoals ook de ekster en  kraaien. Van oorsprong is de gaai een vrij schuwe bosvogel, maar tegenwoordig in stedelijk gebied laat hij zich toch zien en verschuilt hij zich in bomen. Hij heeft een bijzondere samenwerking met de eik, en dat heeft hem de bijnaam boswachter opgeleverd. De gaai is namelijk gek op eikels en hij verstopt ze overal zodat hij een wintervoorraad heeft. Maar tja, hij vergeet wel eens een plekje, en daar groeit dan weer een nieuwe eik. De gaai plant zo onbewust nieuwe bossen. Overigens eet hij nog meer dan alleen eikels want ze lusten echt van alles, soms wordt het dieet aangevuld met eieren en jongen van zangvogels, gestolen uit de nesten.

Gaaien hebben in het bos ook de functie van indringer-alarm. Dat kan gebeuren bij het zien van een roofvogel of vos, maar ook als mensen te dicht in zijn buurt komen. Het is een luide, hese schreeuw waarop veel andere dieren reageren en zich verbergen. Dit is vooral in de winter, want tijdens het broedseizoen houdt hij zich stil. De gaai is een goede imitator van geluiden van andere vogels: van het geluid van een kip tot het geluid van een overvliegende buizerd. Oppassen als je aan het vogelspotten bent, want de gaai houdt wel van een grapje…

Sandra Brookman-Bak, natuurgids Lingewaard Natuurlijk

Omgevallen bomen, kapotte auto’s, dakpannen die door de wind van het dak geblazen worden en meer. Hevige stormen veroorzaken vaak een boel ellende. Officieel is het een storm als er één uur lang windkracht 9 wordt gemeten bij een KNMI-weerstation. Er worden dan waarschuwingen in de vorm van een code met een kleur uitgegeven. Met een code rood is het advies om binnen te blijven tot de storm weer is gaan liggen.

Het stormseizoen start in september en sinds 2019 krijgen stormen die een code oranje of rood hebben ook een naam, afwisselend man-vrouw. De namen worden door de KNMI in samenwerking met de Britse en Ierse weerdienst bedacht, volgens hen worden we door namen bewuster van gevaarlijk weer. Met de namen Corrie , Dudley, Eunice en Franklin nog vers in het hoofd, hadden we met de laatste drie ook nog eens een drielingstorm te pakken. Bijzonder, omdat het bijna honderd jaar geleden was dat we zoveel stormen op rij hadden.

Deze stormen kwamen allemaal uit een krachtige westenwind op zo’n 10 km hoogte: een zogeheten straalstroom. Wind ontstaat door temperatuurverschillen en als de warme lucht opstijgt en de koude lucht zakt dan ontstaat er bewegingsenergie in de lucht: de wind. Hoe groter het temperatuurverschil des te sterker de wind wordt. In de herfstmaanden ligt de straalstroom meestal ter hoogte van Nederland, in de winter is het de polaire straalstroom die zorgt voor nog koudere lucht.

Overigens worden de letters Q,U,W,Y en Z niet gebruikt voor stormnamen. Dus voor nu is het afwachten tot mevrouw Gladys haar toetreden maakt.

Sandra Brookman-Bak, natuurgids Lingewaard Natuurlijk